Wierzenia chrześcijańskie
Chrześcijaństwo uporządkowało świat nadprzyrodzony wokół Boga, aniołów, świętych, diabła, zbawienia i potępienia. W praktyce oficjalna religia splatała się z dawnymi zwyczajami ochronnymi i ludowym rozumieniem znaków.
Bóg
W chrześcijaństwie Bóg jest jedynym, wiecznym i wszechmogącym Stwórcą nieba, ziemi oraz całego wszechświata. To źródło życia, dobra i miłości, sprawujące władzę nad światem widzialnym i niewidzialnym. Chrześcijanie wierzą, że Bóg objawia się jako Trójca Święta - Ojciec, Syn i Duch Święty - pozostając jednym Bogiem w trzech Osobach.
Serafini
Istoty znajdujące się najbliżej Boga, symbolizujące płomienną miłość, czystość i nieustanne uwielbienie Stwórcy. Według wizji proroka Izajasza każdy Serafin posiada sześć skrzydeł: dwoma zakrywa twarz, dwoma stopy, a na dwóch unosi się przed tronem Boga. Ich nazwa oznacza „płonących”.
Cherubini
Istoty związane z Bożą mądrością, wiedzą i strzeżeniem miejsc świętych. W wizji proroka Ezechiela mają cztery skrzydła oraz cztery twarze: człowieka, lwa, wołu i orła. Ich niezwykły wygląd symbolizuje pełnię stworzenia, czujność oraz poznanie tajemnic Boga. Nie należy ich mylić z dziecięcymi „cherubinkami” znanymi z późniejszej sztuki.
Trony
Anielskie istoty symbolizujące Bożą sprawiedliwość, majestat i niewzruszony porządek. Uważano je za duchowych nosicieli tronu Boga oraz wykonawców jego wyroków. W sztuce bywają przedstawiane jako dostojne postacie, lecz również jako świetliste lub ogniste koła pełne oczu, inspirowane wizją proroka Ezechiela.
Panowania
Istoty kierujące zadaniami aniołów należących do niższych chórów. Mają czuwać nad ładem, spokojem i właściwym wykonywaniem woli Boga. Biblia nie opisuje dokładnie ich wyglądu. W sztuce przedstawiano je zazwyczaj jako dostojne, koronowane postacie z berłem, jabłkiem królewskim lub jedną parą skrzydeł.
Moce
Aniołowie związani z duchową siłą, cudami i utrzymywaniem harmonii stworzenia. Według tradycji przekazują światu Bożą moc i wspierają działanie łaski. Nie posiadają jednego ustalonego wyglądu. Artyści ukazywali ich jako świetliste postacie ze skrzydłami, otoczone blaskiem, gwiazdami lub symbolami żywiołów.
Władze
Strażnicy duchowego porządku, przeciwstawiający się złu, chaosowi i działaniu demonów. Mają chronić stworzenie przed wpływem sił nieczystych oraz wspierać niższe chóry w walce duchowej. W sztuce przypominają niebiańskich wojowników wyposażonych w zbroje, miecze, tarcze i jedną parę skrzydeł.
Zwierzchności
Istoty czuwające nad wspólnotami, narodami, państwami i ziemskimi władzami. Według tradycji mają wspierać ludzi odpowiedzialnych za innych, dodawać odwagi prześladowanym oraz kierować działalnością aniołów i archaniołów. Przedstawiano je z koronami, berłami, chorągwiami lub globem symbolizującym opiekę nad światem.
Archaniołowie
Potężni posłańcy wykonujący szczególnie ważne zadania i przekazujący ludziom doniosłe wiadomości od Boga. Chronią przed niebezpieczeństwem, wspierają w walce ze złem i niosą duchową pomoc. W sztuce ukazuje się ich jako dostojnych mężczyzn ze skrzydłami. Michał otrzymuje zwykle miecz i zbroję, Gabriel lilię lub zwój, a Rafał laskę podróżną.
Aniołowie
Duchowe istoty najbliższe ludziom, służące jako posłańcy Boga, opiekunowie i przewodnicy. Mają przekazywać Boże polecenia, chronić człowieka oraz pomagać mu wybierać dobro. W Biblii często wyglądają jak ludzie ubrani w jasne, lśniące szaty. Charakterystyczne białe skrzydła są głównie późniejszym symbolem ich niebiańskiej natury.
Święci w Niebie
Według wiary chrześcijańskiej święci to ludzie, którzy po zakończeniu ziemskiego życia osiągnęli pełnię zbawienia i przebywają w obecności Boga. Kościół uznaje ich za wzory życia oraz orędowników modlących się za żyjących. Oprócz świętych oficjalnie kanonizowanych chrześcijaństwo mówi również o niezliczonej rzeszy zbawionych, których imion nie znamy, lecz którzy również tworzą wspólnotę Kościoła w niebie.
Diabeł
Diabeł, zwany również Szatanem, jest w chrześcijaństwie uosobieniem zła oraz najpotężniejszym spośród upadłych aniołów. Według tradycji zbuntował się przeciwko Bogu i został strącony z nieba wraz z innymi zbuntowanymi duchami. Jego zadaniem jest odciąganie ludzi od dobra, kuszenie do grzechu oraz szerzenie chaosu i cierpienia.
Demony
W tradycji chrześcijańskiej demony są duchami, które odwróciły się od Boga i stały się przeciwnikami porządku dobra. Łączono je z pokusą, grzechem, chorobą, opętaniem oraz działaniem sił prowadzących człowieka ku zgubie. W sztuce przedstawiano je jako istoty zdeformowane, rogate, skrzydlate lub częściowo zwierzęce.
Dusze w piekle
Według wiary chrześcijańskiej są to dusze ludzi, którzy ostatecznie odrzucili Boga i po śmierci znaleźli się w stanie wiecznego potępienia. Ich cierpienie przedstawiano jako oddalenie od Bożego światła, rozpacz, samotność oraz niemożność odzyskania utraconej nadziei.
Dusze pokutujące
Zmarli, którzy nie zaznali spokoju z powodu winy, nagłej śmierci albo niedopełnionych obowiązków. Mogli powracać do domu lub prosić żywych o modlitwę. Opowieści o zjawach łączyły dawne lęki przed zmarłymi z chrześcijańską nauką o czyśćcu.